Wie zijn ze, die IJsheiligen?

Wie zijn ze, die IJsheiligen?

15 mei is in het tuinseizoen zowat de belangrijkste datum. De laatste IJsheilige is dan gepasseerd, het risico op nachtvorst is voorbij en we kunnen planten en zaaien dat het een lieve lust is. Maar wie zijn die IJsheiligen en klopt het verhaal errond wel?

Met z’n vieren

De IJsheiligen vormen een kwartet. Op 11 mei vieren we Sint-Mamertus, op 12 mei Sint-Pancratius, op 13 mei Sint-Servatius en op 14 mei sluit Sint-Bonifatius het rijtje. Soms komt een vijfde heilige, Sophia van Rome, ook bekend als koude Sophie, op 15 mei hun rangen vervoegen. Ze komen voor in allerlei spreuken uit de volksweerkunde. Enkele voorbeelden: Van nachtvorst ben je nimmer vrij, als Bonifaas nog niet is voorbijPancraas, Servaas en Bonifaas geven vorst en ijs helaasAl is Mamertus oud en grijs, hij houdt van vriezen en ijsVoor de nachtvorst zijt ge niet beschermd, totdat Servatius zich over u ontfermtZijn de IJsheiligen in het land, vroege bloesem houdt dan kort stand

Echt vorstvrij?

Ook in de volksweerkunde schuilt er altijd wel een grond van waarheid. De naamdag van de IJsheiligen valt dan ook samen met een klimatologisch verschijnsel. De eerste wat warmere dagen in april worden blijkbaar meestal gevolgd door een polaire luchtstroom die nog aanleiding kan geven tot nachtvorst. Eens die luchtstroom voorbij, worden de nachten niet meer zo koud.  Natuurlijk is het in de praktijk niet mogelijk om precies te zeggen wanneer de laatste nachtvorst zich voordoet, maar na 15 mei wordt het risico heel klein. Het is intussen al geleden van 1941 dat er na 15 mei (op 16 mei om precies te zijn) nog nachtvorst werd opgetekend.

Soms zorgen de IJsheiligen ook voor verrassingen in de andere, meer tropische richting. Van weerman Frank Deboosere weten we dat op 11, 12 en 13 mei 1998 het kwik klom tot boven 30° C!

Vroeger lente?

De opwarming van de aarde zou wel eens tot gevolg kunnen hebben dat de IJsheiligen naar voor opschuiven. De lente zou intussen al met een achttal dagen vervroegd zijn, waardoor de overgang naar het warmere weer zich nu zou situeren tussen 3 en 6 mei. Het zullen andere heiligen zijn die de titel van IJsheiligen mogen voeren.

In de tuin

U speelt nog altijd op veilig als u eenjarige planten en kuipplanten pas na 15 mei buitenzet. Bedek tot zolang ook kwetsbare zaailingen in de moestuin met een vliesdoek, zet er een plastic tunnel over of zaai voor in een serre.

Kijk ook eens naar de volgende berichten:

Voorjaarsbollen? Plant ze eind september! (Deel 2)

Waar en hoe plant je voorjaarsbollen nu eigenlijk? Deel 2 van het vorige nieuwsbericht.

Lees meer...
Moestuinieren in de nazomer

Krijgen we nog een heerlijke Indian summer, ofwel ‘een oudewijvenzomer’, zoals we het minder fraai noemen? Dat zou heel fijn zijn, maar anders kunnen we tussen eventuele hoosbuien en herfststormen door nog genoeg klusjes ondernemen in de moestuin om te zorgen voor een rijke oogst.

Lees meer...
Voorjaarsbollen? Plant ze eind september!

Vanaf begin september vind je in ons tuincentrum een groot assortiment voorjaarsbollen. Wees er op tijd bij om de bollen van je keuze te bemachtigen en vergeet ze niet op tijd te planten. Dan beleef je nu alvast de nodige voorpret bij het idee van een fleurig voorjaar.

Lees meer...
15x mooie herfstbloeiers

Het seizoen van ‘perkgoed’, ofwel niet winterharde, eenjarige en doorgaans kleine (pot)planten, loopt ten einde. Je kunt deze lang en rijk bloeiende planten elke zomer volop en voor een zacht prijsje in ons tuincentrum kopen, zoals lobelia’s, petunia’s, mini-petunia’s (Calibrachoa), madeliefjes (Bellis), surfinia’s en bacopa’s. Vervang deze nu langzaamaan door fleurige herfst- en winterbloeiers en wintergroen, waar je nog lange tijd plezier van zult hebben.

Lees meer...